23 feb 2021

Mijn budget: hoe weet je of je geld overhoudt aan het einde van de maand?

Staat er genoeg geld op je betaalrekening om het einde van de maand te halen? Met ‘Mijn budget in de SNS Mobiel Bankieren app krijg je het antwoord op deze vraag. Hoe we dat kunnen voorspellen leggen we je graag uit in dit blog.

Vraag en antwoord

Of je geld overhoudt op je betaalrekening deze maand is een brede en lastige vraag. Daarom hebben we de vraag verder uitgediept. Je budget is in de basis voor een groot deel afhankelijk van vaste inkomsten en uitgaven. Die proberen we dan ook als eerste in kaart te brengen.

Verdeel en heers

Op je betaalrekening heb je elke maand een stroom aan transacties, dit zijn de bij- en afschrijvingen. Om een beeld van vaste inkomsten en uitgaven te krijgen, kijken we niet naar álle transacties tegelijkertijd, maar naar één specifieke tegenrekening:

mijn budget transactie serie

Door de transacties per betaalrekening en tegenrekening te groeperen ontstaat een goed beeld van het meest voorkomende maandelijkse patroon. De centrale vraag is dan ook steeds: “Verwachten we de volgende maand opnieuw een transactie voor deze betaalrekening-tegenrekening combinatie?” Aan de hand van historische data is het goed mogelijk om deze specifieke vraag te beantwoorden met tijdstippen uit het verleden.

Tegelijkertijd betekent het kijken naar maandelijkse patronen ook dat het niet mogelijk is om bijvoorbeeld pinbetalingen te kunnen voorspellen. Deze zijn immers veelal incidenteel.

Vergelijken met voorgaande periodes

Per reeks wordt gekeken naar transacties van de afgelopen maand. Dit heet de referentieperiode. De periodes voor deze referentie worden gelabeld met een verschil in maanden: L1 ligt 1 maand voor de referentie, bij L2 is dat 2 maanden.

mijn budget serie lags

Uit onze experimenten blijkt dat drie maanden terugkijken vanaf de referentieperiode een goed resultaat oplevert en niet te veel (reken)tijd kost.

Voor iedere transactie in de referentieperiode wordt bepaald of er een vergelijkbare transactie gevonden kan worden in elk van de gelabelde maanden:

mijn budget matching

Daarvoor wordt iedere transactie vergeleken met elke andere transactie binnen de periode. Wanneer het resultaat hiervan bekend is, kan op basis daarvan een model worden gemaakt.

Het eerste datamodel

Het allereerste model voor Mijn budget analyseerde of er per rij minimaal twee vinkjes in de opgeleverde tabel konden worden gezet. Zo ja, dan wordt de bijbehorende transactie in de referentieperiode een maand vooruitgeschoven als voorspelling. Dit eerste model was direct effectief: 82% van de transacties werd correct geclassificeerd. Deze versie hebben we gebruikt om in de Sl!m app het concept succesvol door te testen. Op basis van de positieve ervaringen, is het team doorgegaan om het model verder te verbeteren.

Meer data!

Het oude model was beperkter in de informatie om beslissingen te maken. Als mens heb je bepaalde intuïties over bepaalde tegenrekeningen: een transactie van een Netflix-abonnement bijvoorbeeld is meer waarschijnlijk om volgende maand terug te komen dan een aankoop bij Coolbue. Om deze en andere verbanden automatisch te laten ontdekken, is de oorspronkelijke tabel (met L1, L2, L3) uitgebreid met een groot aantal aanvullende eigenschappen.

Denk bijvoorbeeld aan gemiddelde bedragen per tegenrekening en aantallen transacties van deze tegenrekening. Uit analyse bleek dat sommige attributen een beperkte invloed hebben, terwijl anderen juist van grote invloed zijn. Om het model niet te complex te maken, zijn alleen de belangrijkste attributen in het huidige model meegenomen. Het huidige model maakt voor 90% van de transacties de correcte beslissing of het bedrag wel of niet terugkomt komende maand.

Van inkomen tot inkomen

Als je Mijn budget gebruikt zul je zien dat de voorspellingen lopen van inkomen tot inkomen. Zo kun je in de app makkelijk zien hoeveel geld je periodiek nog kunt besteden totdat je weer geld krijgt. Het inkomen zien we dan ook als een reeks en voorspellen we op dezelfde manier als alle andere transacties. In dit geval wordt er vanuit gegaan dat de voorspelde reeks met het hoogste bedrag, het hoofdinkomen van de klant is. Dat is natuurlijk niet altijd waar, maar meestal wel.

Wordt vervolgd

Dit model herkent en voorspelt maandelijks terugkerende transacties. Natuurlijk komen ook hogere (wekelijks, elke 2 weken) en lagere frequenties (elk kwartaal, elk jaar) voor. Hier kunnen speciale modellen voor worden getraind. Het gaat hierbij om transacties die minder dan 10% van het totaal uitmaken. Deze zijn nog niet geoptimaliseerd.

Daarnaast, als we terug gaan naar de vraag “Houd ik geld over aan het eind van de maand”, is dat maar een deel van de oplossing. Als een transactie terugkomt, betekent dat nog niet dat het bedrag exact hetzelfde is. Dat is een andere tak van sport. We onderzoeken of we hier nog verder in kunnen duiken om Mijn budget te verbeteren.

nieuw vs oud

Meer weten

Meer informatie over Mijn budget lees je op snsbank.nl/beta-mijnbudget. Heb je een betaalrekening bij SNS en een Android telefoon? Dan kun je meedoen als tester van Mijn budget in de bètaversie van de SNS Mobiel Bankieren app.